Ամպել ա, ձիւն չի գալիս, Շողեր ջան,
Սարիցը տուն չի գալիս, Շողեր ջան,
Դու շորորայ, դուն Օրորայ, Շողեր ջան,
Ամպի տակին ձիւն կերեւայ, Շողեր ջան,
Սիրտս կրակով լցուած, Շողեր ջան,
Աչքերիս քուն չի գալի, Շողեր ջան,
Դու շորորայ, դուն օրորայ, Շողեր ջան,
Ամպի տակին ձիւն կերեւայ, Շողեր ջան։
Հուրք ա թափում վերիցը,
Ես վառայ քո սէրիցը,
Վարդավառին ինձ համար
Ձիւն բեր դու սարերիցը։

Առարկա ցույց տվող բառերը կոչվում են գոյական:

Առարկա ասելով հասկանում ենք՝

• իրեր, oրինակ՝  պատ, աթոռ, ծաղիկ,
• կենդանիներ, oրինակ՝ արջ, կրիա,
• երևույթներ, օրինակ՝ երազանք, ամպրոպ
• անձինք, oրինակ՝ մարդ, աղջիկ

Գոյականները պատասխանում են ի՞նչ կամ ո՞վ հարցերին։

Առաջադրանք 1

1. Առանձնացրեք գոյականները

Աշխատելով, աշխատանք, հիշողություն, մազեր, հոգիներ, գեղեցիկ, դանդաղ, գեղեցկություն, մեղմորեն, խոսելով, գրիչ, խոսք, վազելով, վազք, սեղան, անտառ, խոսում, գոռում, մեծանում, խոսք, վերադառնալով, տնտեսուհի, հաճելի:

Աշխատանք, հիշողություն, մազեր, գեղեցկություն, գրիչ, խոսք, վազք, սեղան, անտառ, խոսք, տնտեսուհի։

2. Եզակի գոյականները դարձրեք հոգնակի

Գիրք-գրքեր

Սիրտ-սրտեր

Գազան-գազաններ

Մեխ-մեխեր

Կարիճ-կարիճներ

Շուն-շներ

Մեքենա-մեքենաներ

Նստարան-նստարաններ

Տուն-տներ

Սեղան-սեղաններ

Հայ-հայեր

Առաջադրանք 2

Դուրս գրեք հոգնակի թվով օգտագործված գոյականները և առանձնացրեք հոգնակիի վերջավորությունը:

Սեղան, կախիչ, մարդիկ, հանելուկներ, մատներ, կապիկներ, ժամացույցներ, դաս, կաշիներ, լարեր, պատուհաններ, նախագահներ, տնակներ, հոգիներ:

մարդ-իկ, հանելուկ-ներ, մատ-ներ, կապիկ-ներ, ժամացույց-ներ, կաշի-ներ, լար-եր, պատուհան-ներ, նախագահ-ներ, տնակ-ներ, հոգի-ներ:

Բառերը դարձրեք հոգնակի և խմբավորեք

Դաս, գրիչ, լուր, քար, հիշողություն, տետր, վագր, տղա, արկղ, ցուցատախտակ, կողմնացույց, հուշ, մազ, լեզու, կակաչ, փայտ, սունկ, աչք:

ԵՐ-ով ավարտվողներ	ՆԵՐ-ով ավարտվողներ
Դասեր, լուրեր, քարեր, տետրեր, վագրեր,	Գրիչներ, հիշողություններ, տղաներ, ցուցատախտակներ,
արկղեր, հուշեր, մազեր, փայտեր, սնկեր,	կողմնացույցներ, լեզուներ, կակաչներ։
աչքեր։

Վարժ 458

Հայկը 15կգ ծիրանի համար վճարեղ 360 դրամով ավելի, քան Արան՝12կգ — ի համար։ Նրանցից յուրաքանչյուրը որքա՞ն է վճարել իր գնած ծիրանի համար։

Լուծում

15-12=3

360:3=120

120×15=1800

120×12=1440

Պատ Հայկ-1800 Արամ-1440

Վարժ 459

Խանութը I օրը վաճառեց 24 արկղ վարունգ, իսկ II օրը՝ 20 արկղ։ Քանի՞ կիլոգրամ վարունգ վաճառեց ծանութն այդ երկու օրում, եթե II օրը վաճառվեց 120կգ — ով պակաս, քան առաջին օրը։

Լուծում

24-20=4

120:4=30

30×24=720

30×20=600

720+600=1320

Պատ միասին-1320

• Եգիպտական բուրգեր
• Ալեքսանդրիայի փարոս
• Զևսի արձան
• Հռոդոսի կոթող
• Շամիրամի կախովի այգիներ
• Հալիկառնասի դամբարան
• Արտեմիսի տաճար

Մեր դռանը խնկի ծառ,
Գյո՚ւլում ջան,
Ձեր դռանը խընկի ծառ,
Գյո՚ւլում ջան,
Խնկենին ա բերել բար,
Գյո՚ւլում ջան,
Իմ խորոտիկ, պըզտիկ յար,
Գյո՚ւլում ջան։

Մեր դռանը խնկի ծառ,
Նախշուն բլբուլ վրեն թառ,
Երթար ու գար, շորոր տար,
Սիրուն յարին օրոր տար։

Մեր դռանը խնկի ծառ,
Մարջան բլբուլ վրեն թառ.
Գնար ու գար շվին տար,
Անուշ յարի թևին տար։

Մեր դռանը խնկի ծառ,
Մարջան բլբուլ վրեն թառ,
Կարմիր խնձոր անել տար,
Ալվան ծաղիկ տանել տար

Жил на свете один учёный, настоящий добрый волшебник, по имени Иван Иванович Сидоров. Он был
такой прекрасный инженер, что легко и быстро строил машины: огромные, как дворцы, и маленькие, как
часики. Эти машины у него и двор аккуратно мели,и мух выгоняли, и писали, и рассказывали, и кофе
мололи. А любимая его машинка была величиной
с кошку, бегала за хозяином по аллеям, как собака,
а разговаривала, как человек.
Уйдёт Иван Иванович из дому, а машинка и на
телефонные звонки отвечает, и обед готовит, и двери
открывает.
Иван Иванович был хороший человек, но очень
рассеянный. То выйдет на улицу в двух шляпах разом, то забудет, что у него заседание. Машинка ему
очень помогала: когда нужно — напомнит, когда
нужно — поправит.
(По Е. ШваRрцу)

Վարժ 450

Կատարի՛ր բաժանում և արդյունքը ստուգի՛ր հաշվիչով։

ա)2604:124=21

9728:304=32

Վարժ 449

Փորձիր հասկանալ բազմանիշ թվի բայանումը եռանիշ թվի՝ անկյունաձև եղանակով, և աստղանիշները փոխարինել համապատասխան թվանշաններով։

ա)7625:305=25

բ)7956:234=34

գ)43036:212=203

Երկարության միավորներ

1 մմ
1 սմ = 10 մմ
1 դմ = 10 սմ
1 մ = 10 դմ
1 կմ = 1000 մ

Մակերեսի միավորներ
1 մմ²
1 սմ² = 100 մմ²
1 դմ² = 100 սմ²
1 մ² = 100 դմ²
1 ար = 100 մ²
1 հա = 100 ար
1 կմ² = 100 հա

Զանգվածի միավորներ

1 մգ
1 գ = 1000 մգ
1 կգ = 1000 գ
1 ց = 100 կգ
1 տ = 10 ց

Ժամանակի միավորներ

1 վ
1 ր = 60 վ
1 ժ = 60 ր
1 օր = 24 ժ

Վարժ 301

Կատարիր գործողությունները։

ա)24մ — 35սմ=23մ 100սմ — 35սմ=23մ 65սմ

12սմ-8մմ=11սմ 10մմ-8մմ=11սմ 2մմ

7կմ — 505մ=6կմ 1000մ — 505մ=6կմ 495մ

8կմ 400մ — 850մ=7կմ 1400մ — 850մ=7կմ 550մ

Վարժ 366

Հաշվիր արտահայտության արժեքը։

բ)10000-(2012+6420)-(3580-2012)=0

2012+6420=8432

10000-8432=1568

3580-2012=1568

1568-1568=0